شبهه

شبهه

«از کتاب استحمار دکتر شریعتی:

در حیرتم از کسانی که کار نمیکنند! سربازی نمیروند! مالیات نمیدهند! از دسترنج دیگران میخورند! و خود را "روحانی" و مردم را "جسمانی" مینامند! و حیرتانگیزتر آنکه خود را مرجع تقلید هم میدانند! من در دنیا هیچ کاری ناجوانمردانهتر از پول گرفتن بهخاطر نماز ندیدهام. اینکه شما جلو بایستی و نماز بخوانی و دیگران به تو اقتدا بکنند و تو بهخاطر همان نماز [که نماز خودت نیز هست] از مردم پول بگیری! اگر از همین فردا اعلام شود که هیچ روحانی اجازهی پول گرفتن ندارد و سخن خدا را باید مجانی در اختیار مردم بگذارد، میخواهم ببینم چند نفر روحانی باقی میمانند که این لباس را حفظ کنن!؟»

پاسخ:

1) این جملات در کتاب «خودآگاهی و استحمار» نوشتهی دکتر علی شریعتی یافت نشد.

2) در جملهی اول باید ابتدا «کار کردن» تعریف شود. علمای اسلام سالها در نزد استادان رشتههای گوناگون دینی (فقه، اصول، تفسیر، حدیث، اخلاق، کلام، حکمت و...) کسب علم میکنند و به ارشاد و راهنمایی مردم و تالیف کتابهای دینی و امور عامالمنفعه (احداث مسجد، کتابخانه، مدرسه، درمانگاه و...) میپردازند. درحقیقت عالمان دینی به «کار»ی که وظیفهی ایشان است اشتغال دارند.

3) 90 درصد بودجهی حوزههای علمیه از طریق باور مردم و اعتماد مردم شکل گرفته است و با بودجههای مردمی و وقف و... اداره میشود. حدود 10 درصد نیز توسط دولت پرداخت میشود که سرانه هزینه دولت برای دانشجویان اصلا در حد سرانه کمک به طلاب نیست. براساس اعلام سخنگوی حوزه: «برای کل حوزههای علمیهی سراسر کشور اگر نصف بودجهی یک دانشگاه مثل دانشگاه تهران ارایه شود، حاضر به گرفتن هیچ کمکی نیستیم؛ آمار طلاب شاغل به تحصیل در حوزه چند برابر دانشجویان یک دانشگاه است ولی بودجهی ملی آن دانشگاه بسیار زیاد است.»( http://qom.iqna.ir)

4) در ردیف بودجهی دولت، «کمک» به حوزه انجام میشود، نه اینکه دولت به حوزه ردیف بودجهی خاص تعریف کرده باشد؛ دولت ترکیه به نهاد روحانیت و حوزهی آن کشور، ۴هزار میلیارد تومان بودجه داده است؛ بودجهی دولت ملی مصر به الازهر نیز مشخص است.(همان منبع)

5) جایی شنیده نشده که روحانیون به افراد غیرروحانی «جسمانی» بگویند.

6) روحانیون برای اقامهی نماز در ادارات، دانشگاهها و... مبلغ اندکی دریافت میکنند که هزینهی ایابوذهاب آنان است، نه برای نماز خواندن.

7) سخنانی از دکتر شریعتی در دفاع از روحانیون شیعه:

«علماي شيعه پاكترين گروه يا طبقهی روحاني از ميان همهی اديان و مذاهب عالم در گذشته و حال به شمار ميروند.»(مصاحبهی شريعتي در حسينيهی ارشاد در تاريخ 23/9/1350) «از خصوصيات علماي شيعه يكي درگير بودن مداوم آنها با نظام حاكم در طول تاريخ بوده است و يكي تقواي بارز و آشكارشان كه هنوز هم اين چهره را حفظ كردهاند.(شريعتي در نگاه مطبوعات، ج 1، ص 390) «علماي شيعه در طول هزار سال تاريخ اسلام همواره مشعلدار قيام عليه ظلم و پاسدار جنبش عدالتخواهي و آزادي اجتماعي و فكري و رهبري علم و تقوا در حكومت و مبارزهی مستمر عليه نظامهاي استبدادي و اشرافي خلافت و حكومتهاي دستنشانده يا وارث خلافت ظلم و غصب بودهاند و پيشاپيش همهی نهضتهاي تودههاي محروم و تسليمناپذير؛ نمونهاش: سربهداران در قرن هشتم هجری.»(مصاحبهی شريعتي در حسينيهی ارشاد در تاريخ 23/9/1350) «پيشاپيش هر نهضت مترقي ضداستعماري در اين كشورها همواره بدون استثنا قيافهی يك يا چند عالم راستين اسلامي و بهخصوص شيعي وجود دارد.»(شريعتي در نگاه مطبوعات، ج 1، ص 394) «اولين رستاخيز، تنباكو است و اولين چهرهاي كه در برابرش ايستاد ميرزا حسين شيرازي، از توي همينهاست. و اولين ردپاي استعماري كه وارد ايران شد، بانك بود؛ و اولين كسي كه طرح كرد كه بانك را بگذاريد بيايد، يك روشنفكر متجدد ضدمذهبي فرنگيمآب بود -ميرزا ملكمخان- و اولين كسي كه در برابر همين پديده ايستاد، سيدجمال بود؛ كه از همين جامعه است.»(شريعتي در نگاه مطبوعات، ج 1، ص 391) «من بهعنوان كسي كه رشتهی كارش تاريخ و مسايل اجتماعي است، ادعا ميكنم كه در تمام اين دو قرن گذشته در زير هيچ قرارداد استعماري امضاي يك آخوند نجفرفته نيست؛ درحاليكه در زير همهی اين قراردادهاي استعماري امضاي آقاي دكتر و آقاي مهندس فرنگرفته هست. (باعث خجالت بنده و سركار)»(شريعتي در نگاه مطبوعات، ج 1، ص 394) «كمتر كسي است كه در اين سالها بهشدت و با تكيهاي كه من دارم از «روحانيت» بهعنوان «تنها پايگاه فرهنگي و معنوي ما كه در برابر هجوم استعمار فرهنگي غرب مصون و مستقل مانده» و «تنها جايي است كه چهرههاي عليواري اگر باشد، باز در ميان همينها هست»، دفاع كرده باشد و آنهم به تكرار و با استدلال.»(نامهها، صص: 127 و 128)

پیش از واپسین پاک نویس...